Kaarawan - Salin ng tula ni Eman Lacaba

KAARAWAN

Tula ni Eman Lacaba

Malayang salin ni Gregorio V. Bituin Jr.

Walang kahit isang galaw ng apoy ang mauulit,

Ni ang karagatan. Tiyan sa basahan o buhangin,

Isang paa'y nasa bukung-bukong ng kabilang paa,

Ang bába sa mga kamay ng sapatos ng kabayo, at mga mata sa apoy

O karagatan, makapananghali o hatinggabi,

Kapwa sa kaisahan at katahimikan, iniisip niya'y nawisikang

Mga uling at paglubog ng araw sa pampang: apoy at karagatan

Tulad ng kuko at bakal, o, mas mabuti pa, sa pagtatalik

Na karaniwang di mangyari; iniisip niya ang mga kombinasyon

Ng mga buwan, mga araw, mga kuwit, at mga taóng hindi kailanman

Mauulit sa ilalim ng anno domini. Kahit papaano'y

Natuto siyang subukang makita ang parehong itim at tiyan.

Palad at kamao ng kamay, at bawat sulok

Sa pagitan ng mga daliri; nakikita niya ang mga katotohanan ng apoy at karagatan,

Ang pagkaluskos at ang pagkadurog at ang aral para sa puso

Ng kahoy at buhangin: ang bukas na puso at utak. Nakalimutan na niya

Ang mga apoy at alon na ilang saglit lang ang nakalipas

Ay gumahasa sa kanyang utak, ngunit dahil lang ikinasal sila ng kanyang utak.

Nagngangalit sa mga imahe, at isinilang at ikinasal nang may

Hilakbot ng tao sa init at lamig, na siyang wawakas sa daigdig,

At sa katotohanan at pag-ibig, na siyang pasimula ng daigdig, at kumikilos

Tulad ng apoy at karagatan, ngayong naging tao na siya,

Siya'y musmos pa rin; ngunit walang kahit isang pagkilos

Ng apoy ang mauulit, ni ng karagatan.

* Inilathala sa Philippines Free Press, Nobyembre 5, 1966, p.35

* Isinalin ng petsang Mayo 31, 2018

* Gabi ng Mayo 5, 2018, sa ancestral house ng aking asawang si Liberty, sa Barlig, Mountain Province, ay hinalungkat ko ang mga isyu ng Philippines Free Press mula 1966 hanggang 1969 na tinipon ng kanyang namayapang ama. Nilitratuhan ko rito ang mga poetry o tulang nalathala. At ilan sa aking natagpuan, bukod sa mga tula ni Cirilo F. Bautista, ay ang labingtatlong tula ng makatang Eman Lacaba, na sa ngayon ay inisa-isa kong tinipa sa kompyuter at malayang isinalin sa wikang Filipino.

BIRTHDAY

Not one movement of the fire will be repeated,

Nor of the ocean. Belly to the rug or sand,

One foot on the other foot's ankle,

Chin in horseshoe hands, and eyes on fire

Or ocean, early afternoon or late night,

Both in singleness and silence, he thinks of watered

Coals and sunset on the beach: fire and ocean

Like hoof and steel, or, better yet, in copulation

Normally impossible; he thinks of combinations

Of months, days, commas, and years that will never

Be repeated under anno domini. At least

He has learned to try to see both black and belly.

Palm and back of the hand, and every corner

Between the fingers; he sees the facts of fire and ocean,

The crackling and the crashing and the lesson for the heart

Of wood and sand: the open heart and brain. He has forgotten

The flames and waves that just some seconds ago

Raped his brain, but only because his brain has wed them.

Raging in images, and born and married with

The human fear of heat and cold, with which a world will end,

And of truth and love, with which the world begins, and moving

Like fire and ocean, now that he has become a man,

He is still a child; but not one movement

Of the fire will be repeated, nor of the ocean.

Emmanuel A.F. Lacaba

* Published at the Philippines Free Press, November 5, 1966, p.35